De waarheid over suiker

Posted by jeroen 02-02-2018 0 Comment(s) Gezondheid,

Is Suiker een sluipmoordenaar of essentiële brandstof?

 

Suiker heeft zich verstopt in ontelbare voedingsproducten. Het draagt zeker bij aan het groeiende obesitascijfer wereldwijd. Mensen worden er dik van en kunnen zelfs diabetisch worden. Allemaal waar, tot op zekere hoogte. Hoe gevaarlijk suiker is hangt af van jezelf. Het is tijd om fabels van de feiten te scheiden. Suiker is veel te belangrijk om er klakkeloos mee om te springen. De suiker in ons lichaam, glucose, is een fundamentele brandstof voor lichaam en hersenen zegt dr. David Levitsky, professor psychologie en voedingswetenschappen aan de Cornell Universiteit in New York. De enorme dreiging van suikerconsumptie voor de volksgezondheid komt voort uit een menselijk gebrek aan discipline, vindt Levitsky. Het komt alleen maar omdat suiker lekker smaakt. Door de zoete smaak zijn wij geneigd meer te eten dan goed voor ons is, en dat brengt onze energiebalans in gevaar.

 

WAARHEID 1

 

Suiker veroorzaakt geen diabetes

 

Te veel suiker wel. Diabetes betekent dat je lichaam niet in staat is om alle glucose uit je bloed te halen. En als glucose niet snel genoeg wordt omgezet in energie (en verbrandt), kan het je weefselcellen beschadigen. Mensen met diabetes type 1 zijn onschuldig. Zij zijn immers geboren met deze afwijking, het is niet veroorzaakt door overmatige suikerconsumptie. Maar overgewicht kan bij kinderen en volwassenen leiden tot een zogenaamd metabool syndroom en uiteindelijk diabetes type 2 veroorzaken. 'Dat is waar diabetes om draait: het niet kunnen verwerken van glucose' verduidelijkt Levitsky. Het negatieve effect van veel suiker eten is een stijging van het glucosegehalte in je bloed. Een gezonde alvleesklier en capabele insulinereceptoren weten hier wel raad mee. Ze ruimen het op, of slaan het in een of andere vorm op, bijvoorbeeld als vet. Sleutelfactor: Die 'gezonde' alvleesklier. Overeten dwingt je alvleesklier tot overwerk, hij moet enorme hoeveelheden insuline aanmaken om de glucose aan te pakken. Volgens dr. Eric westman, een obesitasonderzoeker aan het Duke University Medical Center in North Carolina, kan de huidige, onovertroffen consumptie van suiker en zetmeel zeker leiden tot een 'burn-out' van de alvleesklier. We mogen niet generaliseren, niet iedereen eet als een doorsnee Amerikaan, maar in een ding heeft Westman absoluut gelijk: onze suikerconsumptie is nog nooit zo hoog geweest als de afgelopen 100 jaar. Jouw taak: probeer die extra kilo's kwijt te raken, en let op je suikerinname. Onderzoek wijst uit dat 5 tot 7 procent van je lichaamsgewicht kwijtraken, jouw risico op diabetes al flink kan verlagen.

 

WAARHEID 2

 

Simpelweg glucose-fructose stroop weigeren redt je niet van obesitas

 

In de jaren 70 en 80 steeg ons gemiddelde lichaamsgewicht significant met de invoering van een in de voedingsindustrie populaire (want is heel goedkoop) zoetstof: glucose-fructosestroop (HFCS) gemaakt uit mais. Toch kunnen we ook hier niet spreken van een smoking gun. Er is wel een verband, maar de rechtstreekse oorzaak is de mens zelf, zegt Levitsky. Obesitas draait om het binnenkrijgen van teveel aan calorieën, zegt dr. Lillian Lien, directeur inpatient diabetes management center. Het is nu eenmaal zo dat de meeste mensen met overgewicht dit hebben veroorzaakt met het drinken van HFCS-houdende frisdranken en het eten van hoogglycemische voedingswaren als zoete tussendoortjes, witbrood enzovoort. De totale calorie-inname is enorm en de bron is toevalligerwijs gebasseerd op suiker. Eric Westman merkt op dat het negatieve effect van hoogglycemisch voedsel beperkt kan worden door vet en eiwitten toe te voegen. Door bijvoorbeeld je witte boterham (zetmeel dat in je lichaam wordt omgezet in glucose) te beschermen met een laag pindakaas (eiwitten en vet), vertraag je absorptie van suiker. Sleutelfactor: We kunnen voedingsproducenten aan de schandpaal nagelen omdat ze ons overladen met rotzooi boordevol zout en suiker, waardoor we er meer van gaan eten dan we eigenlijk zouden moeten of zelfs willen. Maar uiteindelijk zijn we zelf verantwoordelijk voor de hoeveelheid voedsel die in onze maag belandt. Een goede gids voor iedereen is je lichaamsgewicht, zegt dr. Lien. Als je je gewicht onder controle kunt houden, is je gemiddelde calorie-inname ook in orde. Als je zwaarder wordt is het omgekeerde het geval.

 

WAARHEID 3

 

Te veel suiker maakt je bloed vetter

 

Research toonde decennia geleden al aan dat te veel fructose, een suiker dat vooral aangetroffen wordt in fruit en kant en klare voedingsproducten, je gehalte aan bloedvetten (lipiden) laat stijgen. Van de relatief bescheiden hoeveelheden fructose in fruit hoef je niet wakker te liggen, maar van die tweede bron wel. Onderzoek aan de universiteit van Minnesota toont aan dat de grote hoeveelheden fructose die we binnenkrijgen met de zogenaamde 'bewerkte voedingsproducten' op lang termijn schadelijk kunnen zijn. Proefpersonen die werden blootgesteld aan een dieet met veel fructose hadden 32 procent hoger triglyceridengehalte dan mannen met glucose-diëten. Waarom? Je lichaam kan een zoete snack simpelweg minder snel verteren dan jij hem eet, zegt Levitsky. Dus dumpt je lever een deel van de in de snack aanwezige glucose in je bloedstroom, of zet het apart om later te kunnen gebruiken. Als die voorraadtank in je lever vol is, wordt de overtollige glucose omgezet in triglyceriden. De in de snack aanwezige fructose gaat ook naar je lever, maar in plaats van dat het daar via de bloedstroom wordt afgevoerd, wordt het opgeslagen als glycogeen. Je lever kan slecht 90 tot 100 gram glycogeen opslaan, de rest wordt opgezet in vet. Sleutelfactor: De meeste mensen weten hun glyceridengehalte op een acceptabel peil te houden door een gezond lichaamsgewicht na te streven. Maar als je zwaarder wordt of al kampt met overgewicht, stijgt het cumulatief en kan het op termijn uitgroeien tot een vergroot risico op hart- en vaatziekten en eventueel een beroerte, waarschuwt Levitsky. Als jij behoort tot de groep met overgewicht, is jouw eerste taak: het uitbannen van suiker-zetmeelrijke voedsel, bier en gezoeten frisdranken. Jou lichaam is niet berekend op zoveel suiker. Bedenk dit: je zou drie appels moeten eten om de hoeveelheid fructose in een glas cola binnen te krijgen. Lees voortaan de voedingswaarden voor je iets koopt.

 

WAARHEID 4

 

Een overdaad aan suiker vraagt veel van je stofwisseling

 

Artsen gebruiken de Orale Glucose Tolerantie Test (OGTT) om diabetes en prediabetes te diagnosticeren. Voor een OGTT moet je 75 gram glucose slikken om te kijken hoe je stofwisseling de suiker verwerkt. Het is een soort uithoudingstest: zoveel suiker in een keer slikken is niet iets wat je normaal zou doen. En toch: drie glazen frisdrank bevatten samen zo,n 75 gram suiker. Het meeste daarvan bestaat uit fructose, en grofweg de helft is glucose. Als je kijkt naar hoe mensen tegenwoordig eten en drinken, kun je stellen dat we ons lichaam ongemerkt heel vaak blootstellen aan zo'n uithoudingstest stelt dr. Lien. Sleutelfactor: Misschien denk jij dat jou lichaam zo'n berg suiker probleemloos aankan zonder schade aan te richten. Dat is hetzelfde als wijzen naar een 90-jarige die zijn hele leven gerookt heeft, en daarmee het gezondheidsrisico van roken bagatelliseren, vindt Westman. Waarom zou je gokken met je leven. Hyperglycemie (te hoge bloedglucose-spiegel) kan een slecht of wazig zicht veroorzaken, extreme dorst en overmatig plassen. Hypoglycemie (te lage bloedglucose-spiegel) is nog makkelijker te herkennen. De klachten beven, hongergevoel, koud zweet, angstaanvallen en extreme vermoeidheid. Komt dit je bekend voor? Ga dan langs je huisarts voor en OGTT.

 

WAARHEID 5

 

Hoe minder pieken in je bloedsuikerspiegel, hoe langer je leeft

 

Als je er een Bourgondische levensstijl op nahoudt, grote maaltijden, veel bier, weinig maat bestaat de kans dat je je levensverwachting verkort, zelfs als je lichaamsgewicht op peil is. Herhaalde pieken in je bloedsuikerspiegel vragen om onverantwoord hoge prestatie van de organen die verantwoordelijk zijn voor je spijsvertering. Dat eist zijn tol, terwijl je er niets van hoeft te merken. Mensen in een prediabetische fase kunnen jarenlang symptoomvrij doorleven, terwijl hun alvleesklier nog maar voor 50 procent functioneert, verklaart dr. Lien. Ze weten absoluut niet wat ze boven het hoofd hangt. Mensen met prediabetes, ook wel borderline diabetes genoemd, lopen dezelfde gezondheidsrisico's (vooral op het gebied van hart- en bloedvaten) als mensen met reguliere diabetes. Sleutelfactor: Matiging. Overal waar je 'te' voor zet, is slecht. Denk na over wat je in je mond propt. Suiker is een duivels goedje: het smaakt fantastisch en is nauwelijks vullend; je kunt er eindeloos van dooreten. Bezuinig op hoogglycemische en zetmeel rijke zaken: bier, zoete fris- en sportdranken, aardappelen, (witte) pasta, (witte) rijst, koek, taart, cake. Hoe minder 'suikerstress' je je stofwisselingssysteem oplegt, hoe langer het gezond kan blijven functioneren zegt Levitsky. Maar stop er nu eindelijk eens mee om suiker de schuld te geven van alle ellende. Daar ben je zelf verantwoordelijk voor!

Leave a Comment

Loading...